Ile naprawdę zarabiasz na godzinę
Tomasz Kwietniewski · · 4 min czytania
Zapytaj kogokolwiek, ile zarabia na godzinę, a usłyszysz pensję podzieloną przez godziny etatu. Liczba wychodzi ładna i łatwo się ją powtarza. Kłopot w tym, że opisuje tylko tę część doby, za którą ktoś Ci płaci, a nie tę, którą faktycznie oddajesz.
Bo za rzeczy nie płacisz złotówkami. Płacisz godzinami swojego życia, zamienionymi wcześniej na pieniądze.
Skąd ten pomysł
Ten rachunek nie jest mój. Pochodzi z książki „Pieniądze albo życie. 9 kroków do finansowej niezależności” Vicki Robin i Joego Domingueza, od której zaczął się cały ruch wczesnych emerytur. Sam jej nie czytałem, znam ją z omówienia, więc nie będę udawał recenzji. Zatrzymałem się na jednej idei, bo wydała mi się warta policzenia u siebie.
Uczciwie: amerykański oryginał jest z 1992 roku i część inwestycyjna zwyczajnie się zestarzała. Autorzy opierali swój plan na dożywotnich obligacjach skarbowych USA z wysokim kuponem, a takiej możliwości dziś po prostu nie ma. Świeża jest natomiast ta jedna rzecz: przeliczanie wydatków na godziny życia, a nie na złotówki.
Założenia, czyli skąd biorą się liczby
Wszystko poniżej to przykład, a nie dane o kimkolwiek. Nie są to też żadne „typowe” wartości dla Polski, tylko okrągłe liczby wygodne do liczenia. Podstaw swoje, bo o to w tym chodzi.
| Założenie | Wartość |
|---|---|
| Wynagrodzenie na rękę | 7 000 zł miesięcznie |
| Dni robocze w miesiącu | 21 |
| Etat | 8 godzin dziennie, czyli 168 godzin |
| Dojazd w obie strony | 80 minut dziennie |
| Przygotowanie się do wyjścia | 30 minut dziennie |
| Nadgodziny | 2 godziny tygodniowo |
| Paliwo albo bilety | 400 zł miesięcznie |
| Jedzenie i kawa poza domem | 25 zł razy 21 dni, czyli 525 zł |
| Ubrania i buty noszone tylko do pracy | 100 zł miesięcznie |
Stawka, którą ma w głowie większość ludzi, to 7 000 zł podzielone przez 168 godzin, czyli 41,67 zł za godzinę. Od tej liczby zaczynamy.
Wariant ostrożny
Najpierw rzeczy twarde, łatwe do obrony przed samym sobą. Dojazd to czas, którego nie miałbyś, gdybyś nie pracował. Pół godziny na ubranie się i spakowanie też. Nadgodziny są pracą, tyle że darmową.
Godziny: 168 etatu, 28 godzin dojazdów, 10,5 godziny przygotowań i 8 godzin nadliczbowych. Razem 214,5 godziny.
Po stronie pieniędzy odejmuję wydatki, które istnieją wyłącznie dlatego, że chodzisz do pracy: 400 zł na dojazdy, 525 zł na jedzenie poza domem i 100 zł na rzeczy do noszenia w biurze. To 1 025 zł, więc z 7 000 zł zostaje 5 975 zł.
5 975 zł podzielone przez 214,5 godziny daje 27,86 zł za godzinę. Jeszcze nic dziwnego się nie stało, a stawka spadła o jedną trzecią.
Wariant pełny, czyli godziny regeneracji
Tu robi się dyskusyjnie i mówię to wprost. Chodzi o czas, w którym formalnie nie pracujesz, ale nie da się z nim zrobić nic sensownego, bo głowa jest zużyta. Wieczór, w którym siadasz i wstajesz dwie godziny później, nie wiedząc, co się stało. Niedzielne popołudnie zjedzone myśleniem o poniedziałku.
Tego nikt nie zmierzy za Ciebie i każdy wstawi tu własną liczbę. Przyjmuję ostrożnie godzinę dziennie na dojście do siebie i dwie godziny w każdy weekend na myślenie o robocie. To 29 godzin miesięcznie, czyli razem 243,5 godziny.
5 975 zł podzielone przez 243,5 godziny daje 24,54 zł za godzinę.
| Rachunek | Godziny w miesiącu | Pieniądze | Stawka |
|---|---|---|---|
| Tak, jak zwykle liczymy | 168 | 7 000 zł | 41,67 zł |
| Wariant ostrożny | 214,5 | 5 975 zł | 27,86 zł |
| Wariant pełny | 243,5 | 5 975 zł | 24,54 zł |
Między pierwszym a trzecim wierszem jest 41 procent różnicy. Nikt tych pieniędzy nie ukradł, one po prostu nigdy nie były stawką za godzinę Twojego życia. I właśnie ta najbardziej sporna część rachunku, godziny regeneracji, zmienia wynik najmocniej. Jeśli uważasz, że u Ciebie jest ich mniej, wstaw mniej i policz jeszcze raz. Jeśli dojeżdżasz dwie godziny dziennie, wynik pójdzie w drugą stronę.
Cena w godzinach życia
Dopiero teraz ten rachunek zaczyna być do czegoś potrzebny. Weź dowolną cenę i podziel ją przez swoją realną stawkę.
| Wydatek | Przy 41,67 zł | Przy 24,54 zł |
|---|---|---|
| Kawa z ciastkiem za 25 zł | 36 minut | godzina |
| Buty za 450 zł | 11 godzin | 18 godzin, ponad dwa dni etatowe |
| Telefon za 4 000 zł | 96 godzin | 163 godziny |
| Rata 1 200 zł miesięcznie | 29 godzin | 49 godzin, co miesiąc |
Telefon jest tu najciekawszy. 163 godziny to dwie trzecie wszystkiego, co w miesiącu oddajesz pracy razem z dojazdami i wieczornym gapieniem się w ścianę. Rata z ostatniego wiersza wygląda niewinnie, dopóki nie zobaczysz, że zabiera jedną piątą każdego miesiąca, i to przez kilka lat.
To nie jest powód, żeby z niczego nie korzystać
Nie o to chodzi, żeby przestać kupować buty i pić kawę na mieście. Kawa za godzinę życia bywa znakomitym interesem, jeśli to godzina spędzona z kimś, z kim chcesz być.
Chodzi o to, żeby mieć wspólną jednostkę dla dwóch rzeczy, które zwykle porównujemy osobno: wydatku i czasu. Przy niektórych zakupach odpowiedź przychodzi od razu i brzmi „tak, warto”. Przy innych nagle widać, że płacisz tygodniem życia za coś, czego za miesiąc nie będziesz pamiętać. To wszystko, na co ten rachunek się przydaje, i to wystarczy.
A przy okazji pokazuje coś jeszcze. Skoro godzina Twojego życia jest warta mniej, niż myślałeś, to kapitał, który kiedyś pozwoli Ci tych godzin nie sprzedawać, jest wart więcej, niż myślałeś.
Jeśli chcesz to poukładać u siebie, od budżetu po prosty system inwestowania, robię to na indywidualnych konsultacjach: Finanse z sensem. Pierwsza rozmowa jest bezpłatna.
